صفحه اصلی / آموزش مفاهیم گردشگری / عناصرموثردر ساخت وتوسعه صنعت گردشگری:

عناصرموثردر ساخت وتوسعه صنعت گردشگری:

علاوه بر ارکان گردشگری که شامل اقامت،حمل ونقل،جاذبه می باشد عوامل مهم دیگری در امر گردشگری و پیشرفت یا عدم توسعه نیافتگی آن در یک منطقه دخیل می باشد که این عوامل را تحت عنوان عناصر ساختاری صنعت گردشگری یاد می نماییم. بدیهی است در توسعه گردشگری اگرچه ارکان آن مهمترین عامل به نظر می رسد اما این ارکان تنها در شرایط عادی و متعادل در یک منطقه می تواند دارای نقش باشد و چنانچه عواملی که در زیر بدان پرداخته می شود به هر دلیلی شاهد کاستی یا فقدان آن باشیم در اینصورت صنعت گردشگری و ارکان آن را در آن مکان با مشکلات فراوانی روبرو خواهد ساخت به ویژه آنکه صنعت گردشگری بعضا بیشترین تاثیر را از عوامل وعناصر ساختاری خویش می پذیرد. بنابراین جهت توسعه و برنامه ریزی در صنعت گردشگری همواره می بایست این عوامل رانیز بعنوان اولویت های توسعه و برنامه ریزی در نظر داشت.
۱-سیاست:

اگر سیاست را مجموعه ای از قوانین و مقررات جهت ادامه و بقا توسعه سیاسی یک حکومت در قلمرو حاکمیت سرزمینی و مجموعه ای از تعاملات در سطح بین المللی بدانیم آنگاه مشخص می گردد که منظور از سیاست تنها داخل یا خارج از یک کشور را در بر نمی گیرد بلکه هر کدام از این دو نوع ازبکارگیری سیاست می تواند نقش اساسی در صنعت گردشگری داشته باشد بطور مثال می توان عنوان نمود در کشورهایی با تنوع قومی و نژادی متفاوت عدم تعادل در تساوی حقوق اقلیت های قومی یا نژادی یا ناتوانی در بوجود آوردن عامل تمرکز گرایی در داخل مجموعه سیاست داخلی مانند ملی گرایی یا میهن پرستی یا باورهای مذهبی وحتی جهان وطنی می تواند تمام جامعه را دچار تشتت نموده ودر اینصورت یا تمامی کشور دچار آشوب وتفرق گرایی خواهد گردید یا حکومت دچار خودکامگی ودیکتاتوری خواهد شد که ماحصل این گونه از حکومتها تنها نابودی زیرساختهای اجتماعی و اقتصادی وفکری خواهد بود.
هم چنین اگر کشوری در سطح تعاملات بین المللی نتواند به دلیل ضعف در سیستم مدیریت و تصمیم گیری یا اشتباه در برنامه ریزی حاکمان وحتی خطا درانتخاب نوع حکومت بدون در نظر داشتن پتانسیل سرزمینی و ژئوپلتیکی و اجتماعی و مبانی فکری و عقیدتی جامعه و یا اشتباه در سیاست اتخاذ شده قوانین کشوری به اجماع و انتخاب صحیح دست یابدمی تواند ضربات مهلکی بر پیکره صنعت گردشگری وارد نماید. از نمونه های بارز اینگونه از حکومتها شاید بتوان به حکومتهای کمونیستی اشاره نمود که طی سالیان متمادی هرگونه تعامل بین المللی برای شهروندان عادی را کاهش داده بودند.
اگرچه امروزه با توجه به لزوم ارتباطات بین المللی چه از منظر تعاملات اقتصادی و چه از منظر قدرت نمایی منطقه ای و جهانی مناسبات میان کشورها گسترش بیشتری یافته است که به تبع آن گردشگری نیز دچار پیشرفت بسیار فراوانی گردیده است آشنایی کشورها با درآمد هنگفت و در دسترس بودن آن در مقابل سایر صنایع و همچنین میزان اشتغال بالای آن دولتها را برآن واداشته است که برنامه ریزی های مدونی جهت بدست آوردن هرچه بیشتر سرمایه در این بخش جهت مصارف مورد نیاز کشور سیاستهایی به اصطلاح درب باز را اتخاذ نمایند. وجود پیمان های دوجانبه یا چند جانبه ،حذف یا تسهیل خدمات گمرگی یا بانکی،حذف یا تسهیل خدمات ورودی(روادید) می تواند نمونه های مختلفی از تلاش های کشورهای مختلف در جهت گردشگر پذیری هرچه بیشتر در قلمرو سرزمینی خویش باشد.
۲- امنیت:

ازدیگر عوامل تاثیر گذار در صنعت گردشگری مسئله امنیت می باشد. شاید کلی ترین و عمومی ترین ترین مفهوم در این مقوله در برگیرنده امنیت و تامین جانی گردشگران باشد اما می توان نمودهای دیگری در بحث امنیت در گردشگری را عنوان نمود که خلا هر کدام از این عوامل می تواند عامل بسیار مهم در عدم توفیق در گسترش صنعت گردشگری باشد. بنابراین در این مبحث انواع امنیت در گردشگری مورد بحث قرار خواهد گرفت.
۱-۲-امنیت جانی: امنیت جانی عبارت است از حفظ وتامین و داشتن برنامه مدون در خصوص حفظ پایدارسلامت گردشگران در هنگام ورود به منطقه گردشگرپذیر در طول زمان حضور گردشگران در آن منطقه.
عامل امنیت در گردشگری آنچنان این صنعت را تحت الشعاع خویش قرار می دهد که می توان اینگونه بیان نمود که گردشگری و امنیت در یک راستا قرار داشته و به تعبیری لازمه امر گردشگری حصول اطمینان گردشگران درهنگام سفر می باشد. اینگونه از امنیت می تواند ازدر روش های مختلف مانند :
تروریسم:که در آن مردم را به صورت فردی (ترور اشخاص) یا کشتار جمعی از طریق بمب گذاشتن در امکان مختلف. عملیت های انتحاری که باعث قتل عام تعداد زیادی از از مردم می گردد و باعث به وجود آمدن رعب و وحشت در بین مردم و گردشگران می گردد.
فرقه گرایی و آشوب های قومی:تخاصم میان دو گروه از فرقه گرایان اعم از قومی یا مذهبی و درگیری میان این گروه ها نیز یکی از عوامل مهم در از بین بردن گردشگری یک منطقه از طریق از بین بردن امنیت می باشد.
ناهنجاری های اجتماعی: ناهنجاری های اجتماعی و نبود حکومتی کارآمد و قوانین باز دارنده در جهت تامین امنیت گردشگران مانند ربایش گردشگران،اخاذی از گردشگران، سرقت اموال گردشگران از نمودهای این گروه از عوامل سلب امنیت می باشد.
تناقضات فرهنگی :آداب،سنن و رسوم اکثریت کشورها با یکدیگر بسیار متفاوت می باشد. همین تفاوت در سنن باعث می گردد بعنوان یکی از عوامل بر هم زننده امنیت جامعه گردش پذیر و گردشگران شناخته گردد.این امر بیشتر در تفاوتهای مذهبی در بین کشورها روی می دهد مانند مصرف مشروبات الکلی در جوامع بسیار مذهبی و یا عدم پوشش مناسب در این گونه از کشورها که باعث بروز مشکلات خواهد گردید.
۳-تغذیه:

بدیهی ترین و مهمترین عامل در زیست بشرعامل تغذیه می باشد.از آن جهت که انسان برای ادامه حیات خویش نیازمند استفاده از انواع خوراکی ها می باشد.این امر در کنار دو عامل مسکن و پوشاک به عنوان نیازهای اولیه انسان شناخته می شود. این مسئله تبدیل به مصداق کلی در بین تمامی انسان های سراسر دنیا گردیده است و به عبارتی وجه مشترک تمام انسانها برطرف ساختن نیازهای اولیه زیستی خویش جهت بقا می باشد. اما این امر بدیهی امروزه براثر پیشرفت علوم مختلف و تغییر در شیوه های زندگی بشری تبدیل به صنعتی گسترده گردیده است که از آن به صنعت غذایی تعبیرشده است. نقش این صنعت در گردشگری نیز از آنجا که انسان به عنوان محور اصلی در این صنعت شناخته می شود نیز قابل توجه قرار گرفته است وبه این جهت که در طول سفر گردشگران حسب نیاز ذاتی خویش مجبور به استفاده از منابع غذایی می باشند پس می توان این امر را نیز یکی از عناصر سازنده گردشگری قلمداد نمود که هرگونه خلاء درآن یا بروز مشکل در برآورده ساختن نیاز گردشگران از طرف جامعه گردشگر پذیر می تواند باعث بروز مشکلات فراوان وحتی از بین رفتن فرصت های گردشگری در آن مکان باشد.اگرچه این امر یعنی تامین غذایی گردشگران بر اساس سلیقه آنان بسیار مشکل می نماید چرا که به دلایل مختلفی این ذائقه بر اساس عوامل مختلفی در طی قرون متمادی شکل گرفته است. بطور کلی می توان از سه عامل در در نوع رژیم غذایی نام برد که به اختصار در ذیل به آن اشاره می نماییم:
۱-تفاوت های فرهنگی:

یکی از عوامل مهم در تعیین رژیم غذایی مردمان مختلف تفاوت های فرهنگی می باشد. این تفاوت خود می تواند از دو جنبه مذهبی :مانند عدم مصرف گوشت خوک توسط جامعه مسلمان یا مصرف مواد غذایی که بواسطه حرمت های دینی مصرف آن منع شده است.همچنین می توان از آداب و رسوم :بعنوان یکی دیگر از موارد تعیین رژیم غذایی نام برد که نمونه آن را می توان مصرف گوشت سگ در مراسم خاص در سال در بعضی از کشورها نام برد.
۲-عامل جغرافیایی:

عامل جغرافیایی را می توان مهم ترین عامل در رژیم تغذیه ای در بین مردم جهان دانست.نمونه های زیادی را می توان از تاثیر عوامل جغرافیایی نظیر میزان بارندگی در مناطق مختلف جهان مانند مناطق شرق و جنوب شرق آسیا که باعث به وجود آمدن رژیم غذایی برپایه برنج دانست یا در نواحی کم برخوردارتر از بارندگی برنج جای خویش را به گندم و بعضا در مناطق صحرایی آفریقا به ارزن داده است. همچنین به واسطه اقلیم یک منطقه مانند اقلیم مدیترانه ای امروزه باعث بوجود آمدن رژیم تغذیه ای بنام مدیترانه ای گردیده است که بیشتر برپایه محصولات کشت شده بر پایه اقلیم آن منطقه استوار می باشد (مانند زیتون)یا در مناطق قطبی به دلیل نامساعد بودن آب و هوا و شرایط زمین مردم در آن منطقه از رژیم غذایی برپایه گوشت استفاده می کنند.علاوه براین عوامل می توان از دوری و نزدیکی به دریا که باعث می گردد نوع تغذیه مردمان بیشتر از آبزیان تشکیل گردد.
۴- عوامل اقتصادی:

میزان برخورداری مردم از امکانات اقتصادی یک منطقه و میزان درآمد آنان نیز نقش موثری در رژیم تغذیه ای مردم دارد این عامل علاوه بر میزان دسترسی به مواد غذایی باعث تنوع بخشی به سبد مصرفی صنعت غذایی را نیز شامل می گردد.
بنابراین همانطور که مشخص گردید عامل تغذیه یکی از مهمترین عناصر سازنده گردشگری می باشد که نقش بزرگی در گردشگری ایفا می نماید چرا که هنگام ورود گردشگران به یک منطقه وجود امکانات مختلف مانند رستورانهایی که بتوانند تغذیه مطلوب ذائقه آنان را ارئه نماید نقش موثری در رفاه گردشگران در هنگام ورود به آن منطقه را داشته واز این طریق خود به عاملی انگیزشی و مشوقی در جذب مسافران عمل نماید.
۵- زبان:

از دیرباز عوامل متعددی وجود داشته که بعنوان عامل پیونده دهنده میان اقوام مختلف از آن استفاده می شده است. آثار مختلف هنری مانند هنرهای ترسیمی،موسیقی،سینما و حتی ورزش و زبان هرکدام نقش موثردر این خصوص دارا بوده است. اگرچه با گسترش تکنولوژی این عوامل نیز دچار دگرگونی های فراوانی گردیده است اما همچنان مهمترین عامل در پیوند جوامع بشری می باشد. زبان نیز اگرچه دچار تغییرات فراوانی در ماهیت ساختاری خویش گردیده است و همه روزه براین تغییرات به دلایل مختلفی همچون گسترده شدن علوم و پیشرفت های مختلف در زندگی بشر افزوده می گردد اما بعنوان رکن اصلی در ارتباطات بشری شناخته می شود. در عصر حاضر با ظهور فن آوری های نوین مانند اینترنت و لزوم برقراری ارتباط در جهت بهره گیری و تبادل اطلاعات در جهت شکوفایی بیشتر علم اهمیت فراگیری زبان واحد بین المللی را بسیار چشمگیر نموده است.(استفاده از زبان را نباید تنها منحصر به این امر دانست بلکه در تمامی جنبه های دیگر زندگی این امر را می توان دخیل دانست مانند گسترش سفر به نقاط مختلف جهان که توسط گردشگران از یک مکان با زبانی متفاوت به منطقه ای در قاره دیگر با زبانی که تفاوت فراوانی بین آن دو مکان وجود دارد).امروزه تمامی دولتها و فعالان خصوصی در بخش پدیده گردشگری با آگاهی کامل از مزایای صنعت گردشگری و با برنامه ریزی مدون در خصوص آموزش زبان به عوامل دخیل در قسمت های مختلف گردشگری پرداخته اند تا بتوانند با گردشگران ارتباط موثر و نزدیکی برقرار نمایند.امروزه در صنعت گردشگری بیشترین گردشگران با زبان های چینی ،روسی،اسپانیولی،آلمانی،فرانسوی صحبت می کنند اما تقریبا قریب به اتفاق آنان یا خود به انگلیسی مسلط بوده ویا از طریق راهنمایان تورها نیازهای زبانی خویش را برآورده می کنند.البته امروزه در بیشتر مناطق گردشگری راهنمایان محلی تورها نیز وجود دارند که به عنوان مترجم و مسلط به چند زبان می توانند گردشگران را در طول سفر راهنمایی نمایند.هرچند که با استفاده از خدمات اینترنتی مانند برنامه هایی که خدمات ترجمه را به صورت فوری انجام میدهند تا حتی می توان کمک گرفت اما وجود تسلط بر زبانی بین المللی در بین گردشگران و جامعه گردشگر پذیر می تواند کمک شایانی در ارتباط بسیار صمیمی و نزدیک بین آنان نماید.
۶- بهداشت:

بهداشت در لغت به معنای به نگاه داشتن و نیکو نگهداری کردن است. امروزه درصنعت گردشگری بهداشت یکی از عوامل بسیار مهم در عناصر ساختاری گردشگری می باشد که می تواند عامل بسیار مهمی در جذب و اقامت زمان دار گردشگران در یک منطقه باشد. امروزه دایره شمول بهداشت بسیار گسترده تر گردیده است وآن به دلیل گسترش و پیشرفت تکنولوژی و فرهنگ انسانها صورت گرفته است. گستردگی معنایی بهداشت در صنعت گردشگری می تواند نمودهای دارای مختلفی باشد که بعنوان نمونه برخی از آن را بازگو می نماییم.
۱-بهداشت محیط:که درآن عواملی مانند مراکز اقامتی مانند هتل ها و سایر مراکز اقامتی یا مراکزجاذبه ای که گردشگران جهت بازدید از آنها به آن مناطق سفر می کنند وهم چنین محیط زیست را در برمی گیرید که می تواند ارتباط تنگاتنگی بین سفرو میزان علاقه مندی گردشگران به ادامه یا تجدید سفر دارد
۲-بهداشت روانی:که در آن میزان سلامت روانی افراد جامعه گردشگرپذیر و واکنش آنان به حضور گردشگران را مورد بررسی قرار می دهند را شامل می شوند.
مشخص می گردد که در مسئله بهداشت مسئله انسان بعنوان محوریت امر در نظر گرفته باید شود چرا که می تواند در خصوص بهداشت روان و محیط زیست نقش اساسی را ایفا نماید.علاوه براین نمودها می توان بهداشت در تغذیه،سیستم های دفع فاضلاب، دفع زباله،میزان آلایندگی هوا،نیز می تواند به عنوان پدیده های مهم در نقش بهداشت در صنعت گردشگری باشد.باید به خاطر داشت رعایت مسایل بهداشتی هیچگاه از نگاه کنجکاوانه گردشگران محو نخواهد شد وهرگز گردشگران با فرهنگهای مختلف عدم وجود بهداشت را به دیده اغماض نخواهند نگریست واین خود می تواند عامل مهمی در گردشگرپذیری یک منطقه ایفا نماید.
۷- تبلیغات:

از دهه هفتاد میلادی به بعد با ظهور تکنولوژی های مدرن و تغییر در سبک زندگی انسان وحرکت در چرخه زندگی ماشینی از طرف انسان مسائل جدید دیگری پا به عرصه گذاشتند.تنوع کالاهای متفاوت تولید شده و بعضا خدماتی و گسترش شرکت های ارائه دهنده این خدمات به انسان باعث گردید که همه روزه شاهد بوجود آمدن انواع تبلیغات در خصوص ارائه هرچه بیشتر آن و حتی تنوع بخشی به آن گردد تا حتی که امروزه تبلیغات خود علمی مستقل محسوب می گردد که در کنار سایر علوم در جهت فروش کالا و خدمات و گاهی با قدرت روز افزون خویش به تغییرسلایق در بین مردم به پردازد.صنعت گردشگری نیز بسیار متاثر از این امر است. تبلیغات گسترده و هدفمند در خصوص گردشگر پذیری به سوی مناطق مختلف از طرف دولتمردان یا سرمایه گذاران،تبلیغات شرکت های حمل ونقل مانند شرکت های هواپیمایی و اژانس های مسافرتی می تواند جلوه های از نفوذ تبلیغات در صنعت گردشگری دانست. اما تبلیغات در گردشگری تنها به ارائه کالا و خدمات به روشهای گوناگون نیست به عبارتی این تبلیغات تنها در مرحله ابتدایی و تنها بعنوان معرفی می تواند نقش داشته باشد چرا که بر خلاف سایر کالاها آنچه که در گردشگری می تواند بهترین و موثرترین عامل تبلیغاتی باشد حسن نظر گردشگران در بازدید از یک منطقه می باشد به عبارتی گردشگرانی که با یک خاطره خوب در سفر به یک مکان مواجه شده باشند خود بعنوان عامل تبلیغی در خصوص گردشگری در یک منطقه می تواند ایفای نقش نماید. بنابراین به منظور ارائه تبلیغات موثر در این صنعت لازم است آنچه را که بعنوان نگاه کنجکاو و خیره گردشگران می باشد را مورد بررسی قرار داد وتمامی امکانات را در خصوص جذب و ارائه آن به گردشگران در یک منطقه فراهم نموده تا از این طریق با گسترش گردشگری بتوان از مزایای فراوان آن بهره های کافی در جهت توسعه اقتصادی یک منطقه استفاده نمود.
۸-خدمات بیمه :

انسان همواره با مخاطرات فراوانی روبرو می باشد که این عوامل تهید کننده حیات انسان می تواند بصورت طبیعی مانند سیل،زلزله،طوفان ویا بصورت غیرطبیعی که ماحصل تکنولوژی وبکار گیری آن در زندگی بشرباشد مانند تصادفات،سقوط هواپیما و جنگ افزارهای مهلک که توسط انسان استفاده می گردد.این حوادث هرگز متعلق به یک منطقه یا به نوع خاصی از مردم دنیا نمی باشد بلکه تمامی انسانها را شامل می گردد همین گستردگی مخاطرات در صنعت گردشگری که انسان نقش محور در آن را دارا می باشد می تواند در هر دو جامعه گردشگرپذیر وگردشگر فرست را تحت تاثیر قراردهد.از طرفی از آنجا که صنعت گردشگری ماهیتا پدیده ای سرمایه بر می باشد اعم از هزینه های ساخت و نگهداری و مرمت مراکز اقامتی یا سیستم های حمل ونقل مانند هواپیما و راه آهن وکشتی ومیراث طبیعی وتاریخی مستلزم سرمایه گذاری های هنگفتی می باشد از این روی سرمایه گزاران جهت جلوگیری از خسارات و از دست دادن سرمایه خویش در این صنعت مبادرت به استفاده از انواع پوشش های بیمه ای می نمایند.این خدمات ارائه شده توسط شرکت های بیمه گر می تواند بصورت بیمه هایی مانند خسارت های ناشی از سیل ،زلزله،آتش سوزی و سرقت و حتی خسارت های جانی گردشگران در طول سفر را شامل گردد.امروزه شرکت های دخیل در صنعت گردشگری اعم از حمل ونقل واقامت و صنعت سوغات و اژانس های گردشگری به ضرورت و اهمیت این موضوع پی برده و از خدمات متنوع شرکت های بیمه گزار استفاده می نمایند تا از این طریق باعث کاهش خسارت های فراوان مالی در طول سفر گردند.
۹-خدمات پزشکی:

اگرچه امروزه در تمامی مناطق زیست انسان مراکز مجهز پزشکی وجود دارد بطوریکه یکی از شاخص های توسعه انسانی و اقتصادی میزان دسترسی و بهره مندی انسان به اینگونه مراکز می باشد اما در نواحی یا شهرهای گردشگرپذیر وجود این گونه مراکز بسیار مهم می نماید. وجود تجهیزات مدرن پزشکی ومراکز درمانی استاندارد همراه با پزشکان مجرب و متخصص در رشته های مختلف پزشکی که بتواند خدمات درمانی را درتمام طول شبانه روز به گردشگران ارائه نماید می تواند باعث امنیت خاطر مسافران در مدت سفر را ایجاد نماید.لازم به ذکر است وجود این خدمات در منطقه علاوه بر ایجاد رفاه برای گردشگران و جمعیت مقیم در منطقه باعث به وجود آمدن نوعی خاص از گردشگری بنام گردشگری سلامت می گردد که در آن گردشگران برای بهره مندی از آن خدمات به آنجا سفر می نمایند که علاوه بر پذیرش گردشگران می تواند به ارائه اینگونه از خدمات به آنان نیز مبادرت نماید.بدیهی است این گونه از گردشگری می تواند از نظر اقتصادی وافزایش سطح درآمد برای مردم ساکن در آن منطقه بسیار حایز اهمیت می تواند باشد.
۱۰-خدمات مالی:

انجام پدیده سفر همواره مستلزم هزینه های متفاوتی می باشدکه یک گردشگر در ازای دریافت خدمات ملزم به پرداخت آن می باشد.امروزه با ظهور تکنولوژی و بوجود آمدن خدمات بانکداری الکترونیکی بسیاری از مشکلات بوجود آمده در خصوص ارائه بهای خدمات از بین رفته است اما به دلایلی مانند نبود زیر ساخت ها در زمینه بانکداری جهانی و تحریم های شبکه های بانکداری در بسیاری از نقاط دنیا تبدیل به معضلی برای گردشگران در طول سفر گردیده است.به همین دلیل همچنان که از قدیم نیز مرسوم بوده است موسساتی در بسیاری از کشورها وجود دارند که به امر مبادلات مالی وپولی بین گردشگران و مردم ساکن در منطقه گردشگرپذیر می نمایند که به این موسسات صرافی گفته می شود.بنابراین وجود اینگونه از مراکز در کنار خدمات نوین بانکداری الکترونیکی می تواند کمک شایانی در توسعه گردشگری یک منطقه نماید.
۱۱-تسهیلات سفر:
از آنجا که پدیده سفر وگردشگری هزینه بر بوده و انجام آن برای تمامی گروه های سنی یا اقشار مختلف جامعه میسر نمی باشد امروزه در اغلب کشورها جهت توسعه گردشگری وخدمات سفر به مردم از این عامل به عنوان محرک در گردشگری استفاده می نمایند.بدین معنا که غالبا در زمان هایی که گردشگران کمتر به مناطق مورد هدف گردشگری سفر می نمایند دولتها برای جلوگیری از زیان های احتمالی برای سرمایه گذاران واقتصاد محلی مناطق گردشگر پذیربرای اقشار مختلف مانند بازنشستگان ،دانشجویان بسته های سفر را خریداری می نمایند. زمان سفر در اینگونه بسته ها می تواند بصورت ساعتی. روزانه.یا هفتگی باشد. این امر می تواند کمک شایانی به مناطق گردشگری در منطقه در زمان های کم بازدید کننده باشد.
۱۲-مراکز خرید:

یکی از جذاب ترین فعالیت های گردشگران در طول سفربازدید از مراکز عرضه کننده کالا در مناطق گردشگر پذیر می باشد.وجود مراکز متعدد در ایستگاه های حمل ونقل و اقامتی و بعضا در مجاورت مراکز گردشگری می تواند علاوه بر جنبه های اقتصادی که از فروش کالا نصیب منطقه گردشگرپذیر نماید باعث شناساندن فرهنگ و هنر و تاریخ آن منطقه از به نمایش گذاشتن و فروش صنایع دستی در آن منطقه نیز گردد.بطور کلی می توان گردشگران را از منظر خرید به سه دسته تقسیم نمود که عبارت است از ۱-گردشگران علاقه مند به فرهنگ و تاریخ وهنر که تقاضای آنان خرید صنایع دستی و کالاهای مرتبط با اینگونه از صنایع می باشد.
۲-خریداران بی هدف:اینگونه از گردشگران هدفی در خرید کالا نداشته و تنها در صورت علاقه مندی نسبت به خرید اقدام می نمایند
۳-خریداران هدفمند:این گونه از خریداران که براساس انگیزه های درونی اقدام به خرید می نمایند مانند طرفداران مد.یا خریداران برخی از کالاها که در کشور مبدا به دلایلی نظیر قیمت،کیفیت توسط گردشگران از مکان مورد بازدید خریداری می شود.
براساس آمار منتشر شده از هفته نامه سفر آمریکا یکی ازجذاب ترین کارهای که گردشگران در سفر به آمریکا انجام می دهند بازدید از اماکن ویژه فروش کالا می باشد بطوریکه با فراوانی ۹/۷۶پس از صرف غذا در رستوران در مکان دوم فهرست فعالیت های مورد علاقه گردشگران در سفر به آمریکا قرار دارد.
۱۳-برنامه ریزی و مدیریت:
مدیریت و برنامه ریزی را می توان از بنیادی ترین اصول در کلیه علوم دانست. از آنجا که گردشگری پیوند نا گسستنی با شاخه های مختلف علوم دارد این برنامه ریزی ها می تواند در امور مختلفی می تواند متجلی گردد.اما انچه که مدیریت و برنامه ریزی را در صنعت گردشگری متفاوت می نماید نقش توامان محیط و انسان می باشد چرا که در این صورت می بایست علاوه بر محیط و پدیده های آن به عامل انسانی بعنوان عاملی که می توانمد باعث بوجود آمدن حفاظت و حتی تخریب کننده آن باشد تاوجه خاصی نمود.برخی از مواردی که در برنامه ریزی ها می توان به شرح ذیل عنوان نمود:
۱۳-۱-برنامه ریزی در خصوص محیط زیست به منظور عدم تخریب آن.۲- برنامه ریزی اقتصادی در جهت توسعه گردشگری و جذب حداکثری و منافع اقتصادی آن همسو با حفظ محیط زیست.۳-برنامه ریزی اجتماعی در راستای ایجاد کمترین تعارض میان جامعه گردشگر و جوانع بومی.۴- برنامه ریزی فرهنگی در خصوص تبادلات فرهنکی میان گردشگران و شناساندن فرهنگ.تاریخ.تمدن جامعه گردشگر پذیر به گردشگران.۵-برنامه ریزی سیاسی.که نشان دهنده اقتدارحاکمیت و امنیت یک حکومت در کشورهای گردشگر پذیر باشد. ۶- برنامه ریزی امنیتی: تامین و حفظ امنیت گردشگران در طول سفر بارزترین اینگونه از برنامه ریزی ها می باشد. ۷- برنامه ریزی های محیطی: که در آن با توجه به پتانسیل منطقه گردشگر پذیر نسبت به برنامه ریزی در خصوص جذب گردشگر اقدام گردد.
ابعاد دیگری از برنامه ریزی را می توان ذکر نمود مانند برنامه ریزی در جهت سفر،شامل حمل و نقل،اقامت،یا برنامه ریزی در هنگام حضور در منطقه گردشگری که توضیحات اینگونه برنامه ریزی ها در بخش خای مرتبط با اینگونه از برنامه ریزی ها ذکر خواهد گردید.
۱۴ـسازمانهای ارایه کننده خدمات:
از سال ۱۸۵۰ که ساموئل بنت عنوان سازمان دهنده سفر را برای حرفه خویش برگزید تا کنون این بنگاه ها دستخوش تغییرات فراوانی گردیده است و فعالیت آنان با فراز و نشیب های زیادی در حال انجام است.این سازمان ها در حقیقت واسطه های بین گردشگران و ارایه دهندگان خدمات گردشگری مانند هتل ها یا سیستم های حمل و نقل می باشند. امروزه به خاطر گسترش تکنولوژی و ظهور اینترنت و به وجود امدن کسب و کارهایی مبتنی بر فضای مجازی مانند مشاوران سفر و راهنمایان سفر و ارایه دهندگان اصلی خدمات در کنار اژانس های مسافرتی که بعنوان بنگاه خدماتی شناخته می شود به انجام خدمات سفر کمک نماید.
۱۵- مدرن سازی:
مانند سایر علوم گردشگری نیز از قاعده به روز رسانی در جهت کارامد ساختن هرچه بیشتر در جهت بهبود و بالا بردن سطح ارائه خدمات مستثنی نمی باشد. اما آنچه را که که گردشگری را در این امر از سایر علوم متمایز می گرداند ابعاد مختلفی است که در صنعت گردشگری می بایست همواره مورد بازنگری قرار گیرد.به عبارتی تنوع و گستردگی عناصرسازنده گردشگری و علوم مختلفی است که ارتباط تنگاتنگی بین آنها و گردشگری می باشد.به عبارت دیگر در صنعت گردشگری علاوه برارکان و عناصر سازنده آن علوم مختلفی که وابسته به این عناصر می باشد نیز می بایست مدرن سازی گردند که به برخی از این موارد در ذیل اشاره می نمایم.
۱-حمل ونقل:پدیده حمل ونقل را می توان یکی از موثرترین دلایل در گسترش صنعت گردشگری دانست که در یک صد سال اخیر و با اختراع سیستم های مدرن حمل و نقل باعث سفرهایی سریع ایمن و با ارامش برای مسافرانی گردید که از اقصی نقاط دنیا به نقاط مورد نظر خویش سفر می نمایند.با ظهور تکنولوژی های مختلف در صنایع هواپیما سازی و سیستم های ریلی و کشتی سازی وپیشرفت این علوم می توان شاهد بروز گسترش و بهبود کیفیت این امکانات باشیم.
اقامت) صنعت هتل داری)
یکی از مهمترین عوامل در بخش گردشگری اقامت می باشد.افزایش استانداردهای امکانات اقامتی.همراه با اموزش نیروی انسانی متخصص در کنار ساخت و تجهیز واحدهای اقامتی مجهز و جدید از مهمترین نمودهای مدرن سازی در این بخش می باشد.
جاذبه ها:
عامل انگیزشی در بیشتر سفرهای گردشگری را می توان جاذبه دانست. این جذابیتها اعم از طبیعی تاریخی یا ترکیبی همواره می بایست مورد بازبینی در راستای مدرن سازی قرار گیرند . در مدرنیته نمودن جاذبه ها باید نقش محیط زیست و حفظ و مرمت آثار تاریخی در اولویت قرار گرفته تا ضمن مدیریت در توسعه و به روز رسانی از تخریب آنها جلوگیری به عمل اید به عنوان مثال می توان منطقه گردشگری با یک جاذبه تاریخی را عنوان نمود که چگونگی گسترش و مدرن سازی آن باید به مواردی مانند توسعه زیر ساخت های حمل ونقل ۲- به وجود آوردن امکانات تفریحی و رفاهی جهت جلوگیری از یکنواختی با حفظ اصالت منطقه. ۳-حفظ محیط زیست در جهت توسعه پایدار رامد نظر قرار دهد.
۱۶-اینترنت:


از عناصر مهم و کلیدی در صنعت گردشگری اینترنت و فضای مجازی است. دامنه استفاده از این امر آنچنان گسترشی داشته است که امروزه یکی از انواع گردشگری بنام گردشگری فضای مجازی را به وجود آورده است که در آن گردشگر با آن به تمامی مناطق گردشگری یا آثار تاریخی و فرهنگی دسترسی داشته و می تواند با نقاط مختلف دنیا ارتباط برقرار نماید. استفاده از خدمات اینترنت تنها به این مسئله منتهی نمی گردد چرا که امروزه از آن به صورتهای مختلفی مانند ۱- رزرواسیون انواع خدمات در گردشگری مانند هتل. بلیط.و…۲-سهولت در انجام خدماتی مانند صدور روادید۳-انجام تبلیغات مختلف از جانب صاحبان ودست اندرکاران صنعت گردشگری استفاده می گردد و همه روزه برکاربردهای آن به دلیل ایجاد اشتغال و کسب درآمد افزوده می گردد.
۱۷- آموزش نیروی متخصص:
صنعت توریسم اگرچه در وهله اول پدیده ای بسیار ساده ای به نظر می رسد و در ذهن انجام سفر تداعی می نماید اما رشدتکنولوژی وبوجود آمدن امکان سفربه واسطه اختراع وسایط نقلیه مدرن وتنوع در سرگرمی و خواست ها و نیاز انسان مدرن به خارج شدن از محیط خویش و دیئن نقاط مختلف جهان از یک طرف و ازدیاد و تعدد و تنوع گردشگران از ملیت های مختلف موجب به وجود آمدن مشاغل و تخصص های گوناگونی در صنعت شده است. براساس آمار سازمان جهانی گردشگری امروزه در این صنهت به ازاء هر یازده نفر گردشگر یک شغل مستقیم به وجود می آید که در ارائه خدماتی مانند حمل ونقل هتل داری و خدمات واسطه ای مانند آژرانس ها.تورگردانان و لیدر ها مشغول به فعالیت می باشند. بدیهی است این فراوانی افراد شاغل در این صنعت همواره نیازمند به گذارندن اموزشهای نوین در خصوص بازار یابی .فروش.تبلیغات. و خدمات قابل ارائه دررابطه با سفر مانند اقامت.حمل ونقل.جاذبه ها و بهداشت و… می باشند تا بتوانند بهترین خدمات را در راستای جذب گردشگران ارائه نمایند. امروزه با درک صحیح از نقش گردشگری در توسعه اقتصادی و اجتماعی تمامی متولیان این صنعت به نقش آموزش پی برده و همواره سعی در بهبود و ارتقا دانش افراد شاغل در این صنعت در راستای بهره وری بیشتر و افزایش کیفیت در بخش های خدماتی این صنعت دارند.
۱۸-مهمان نوازی:


از شاخصه های مهم فرهنگی در صنعت گردشگری بوجود آمدن روحیه مهمان نوازی و مهمان پذیری در بین جوامع گردشگر پذیر می باشد.بدیهی است این امر باعث بوجود آمدن ارزشهای ادراکی بالا توسط گردشگران خواهد شد چرا که رفتارهایی توام با احترام ادب و انصاف وصمیمانه باعث القا این احساس در گردشگران خواهد شد که آنان تنها به عنوان منابعی برای درآمد زایی نمی باشند. روحیه مهمان نوازی می تواند به صورتهای مختلفی بروز نماید که عبارت است از ۱-مهمان نوازی بصری: یا (نمایشی )که در این نوع از مهمان نوازی کارهایی مانند نصب تابلو در سطح شهر و مناطق گردشگری جهت راهنمایی و خوشامد گویی نصب می گردد که گردشگران با دیدن آنها احساس رضایت و ارامش نمایند.۲- مهمان نوازی کلامی:که در این نوع از مهمان نوازی مردم ساکن در جامعه گردشگر پذیر می بایست از هرگونه بکاربردن الفاظ توهین آمیزو حتی نژادپرستانه خودداری نموده تا از این طریق احساس رضایت مندی در بین گردشگران در طول سفر حاصل شود. ۳-مهمان نوازی رفتاری: در طول سفر گردشگران جوامع محلی می بایست رفتاری همراه با ادب و احترام نسبت به گردشگران داشته باشند و از برخوردهایی که باعث ازردگی گردشگران شود اجتناب گردد. آنچه مهم می نماید آموزش و اطلاع رسانی در بین جوامع گردشگر پذیر در رابطه با احترام متقابل و پرهیز از هرگونه خشونت نسبت به گردشگران می باشد.۴-مهمان نوازی مکتوب:مانند نوشتن نامه یا تراکت در مراکز خرید یا امکانی که گردشگران برای بازدید از آنها به منطقه سفر می نمایند. اگرچه گردشگران می توانند از ملیت ها و نژادهای مختلفی باشند که به مناطق گردشگر پذیر سفر می نمایند اما باید بخاطر داشت تمامی گردشگران فارغ از نژاد و ملیت ابتدا به عنوان انسان و هم نوع خویش شناخته می شوند.
اما آنچه که بسیار مهم است دانستن این نکته می باشد که فرآیند ارتباط موثر زمانی محقق خواهد شد که عواملی مختلفی نظیر
۱-دانستن رسوم وآداب:حداقل برداشت کلی نسبت به فرهنگ جوامع مختلف داشته باشد
۲-داشتن حس ادب و احترام:نسبت به طرف مقابل بعنوان انسان فارغ ازنژادورنگ.
۳-نداشتن آشفتگی ذهنی:هرگونه استرس باعث عدم ارتباط مفید می گردد.
۴-نداشتن قوم گرایی:به معنای حس بردانستن نژاد یا ملیت نسبت به طرفین.
در بین جامعه گردشگرپذیر و گردشگران بوجود آمده باشد.
علاوه بر اشکال ارتباطی فوق با پیشرفت تکنولوژی انواع جدیدی از برقراری ارتباط بوجود آمده که محصول فن آوری نوین می باشد که عبارتند از
۱-ماهواره:که باعث سهولت ارتباطات و شناسایی همه جانبه در میان انسان ها گردیده است.
۲-اینترنت:با دراختیار گذاشتن بسترارتباط سازی از طریق سایت ها و نرم افزار های گوناگون مانند مترجم آنلاین یا استفاده از نقشه های ارائه شده در این گونه از نرم افزارها.
مجموعه این عوامل و رعایت اصول یک ارتباط درست می تواند خود عاملی در جهت جذب گردشگران به منطقه مورد نظر گردد.
۱۹- سرمایه گزاری:

با گسترش گردشگری در یک منطقه بواسطه جاذبه های مختلف در جهت تعادل میان گردشگران با امکانات موجود می بایست اقدامات زیادی در خصوص گسترش امکانات در آن منطقه صورت پذیرد. از آنجا که گردشگری در ماهیت خویش بسیار هزینه بر می باشد در بسیاری از موارد دولتها اقدام به گسترش امکانات زیر بنایی مانند احداث راه. خطوط ریلی و فرودگاه ها و بنادر می نمایند و بخش های خصوصی اقدام به تاسیس واحدهای خدماتی می نمایند اما اگر دولت ها به دلایل مختلف نتوانند نسبت به احداث خدمات زیربنایی اقدام نمایند می توان با جذب منابع داخلی یا خارجی اعم از جذب سرمایه گزاران یا دولت ها در پروژه های مورد نظر سرمایه گزاری انجام شود. یا در صورت لزوم می توان با اخذ وام از دولت ها و بانک های مختلف نسبت به تاسیس امکانات اقدام نمود. این سرمایه گزاری ها براساس قوانین داخلی کشورها متفاوت می باشد بطور مثال مالکیت زمین،میزان دارا بودن سهام پروژه ها،و… می تواند از مسائل مهم در این امر باشد.
۲۰- امکانات زیر بنایی:

امکانات زیر بنایی در اصطلاح به آن دسته از عواملی اطلاق می شود که بتواند نیازهای اولیه انسان در زندگی را تامین نماید. امکاناتی مانند راه. آب آشامیدنی سالم. برق. خدماتی مانند تلفن. اینترنت. بهداشت. سیست مهای حمل ونقل. یا امکانات امنیتی مانند پلیس.امکانات اقامتی مختلف متناسب با شرایط گردشگران. و…بدیهی است عدم وجود این خدمات می تواند مشکلات عدیده ای برای جذب گردشگردر منطقه محسوب گردد.

مجموعه این عوامل مهمتریه ن عناصر ساختار صنعت گردشگری می باشد که گسترش و توسعه هرچه بیشتر آن در کنارارکان گردشگری می تواند به توسعه هرچه بیشتر صنعت گردشگری در یک منطقه کمک شایانی نماید. لازم به ذکر است اولویت و درجه بندی در این عناصر هرگز نمی تواند معنایی داشته باشد چرا که تمامی این عناصرمانند زنجیر به یکدیگر تنیده شده و به عبارتی می توان بین آنها رابطه دوسویه برقرار نمود. اما می توان درجه اهمیت یا بکارگیری آنها را در انواع مختلف گردشگری را متغیر دانست. به عنوان مثال درگردشگری ورزشی وبطور اخص در کوه پیمایی در صعود به قله اورست هرگز نمی توان امکانات در گردشگری سواحل ودریاها یا اکوتوریسم یا سایر اشکال گردشگری را برای این نوع از سفرها متصور دانست. بنابراین لازمه بکارگیری و برنامه ریزی در جهت رفاه گردشگران در یک منطقه مستلزم دانستن نوع سفرو به تبع آن تعیین نوع گردشگری می باشد تا از این طریق بتوان بهترین سفر همراه با ارائه بهترین خدمات برای گردشگران آماده ساخت.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.